الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
98
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
12 - ( خداوند به او ) فرمود : چه چيز تو را مانع شد كه سجده كنى در آن هنگام كه به تو فرمان دادم ؟ گفت : من از او بهترم ، مرا از آتش آفريده اى و او را از خاك ! 13 - گفت : از آن ( مقام و مرتبه ات ) فرود آى ! تو حق ندارى در آن ( مقام و رتبه ) تكبر بورزى بيرون رو كه تو از افراد پست و كوچكى ! 14 - ( شيطان ) گفت : مرا تا روز رستاخيز مهلت ده ( و زنده بگذار ) . 15 - فرمود : تو از مهلتداده شدگانى ! 16 - گفت : اكنون كه مرا گمراه ساختى من بر سر راه مستقيم تو براى آنها كمين مىكنم . 17 - سپس از پيشرو و از پشت سر و از طرف راست و از طرف چپ آنها ، به سراغ آنها مىروم و اكثر آنها را شكرگزار نخواهى يافت . 18 - فرمود : از آن ( مقام ) با ننگ و عار و خوارى بيرون رو ، و سوگند ياد مىكنم كه هر كس از آنها از تو پيروى كند جهنم را از شما همگى پر مىكنم ! تفسير : ماجراى سركشى و عصيان ابليس در هفت سوره از سورههاى قرآن اشاره به آفرينش انسان و چگونگى خلقت او شده است و همانطور كه در آيه پيش اشاره كرديم ، ذكر اين موضوع براى بيان شخصيت انسان و مقام و رتبه او در ميان موجودات جهان ، و احياى حس شكرگزارى در وجود او است . در اين سورهها با تعبيرات مختلف ، آفرينش انسان از خاك و سجود فرشتگان براى او ، و سركشى شيطان و سپس موضعگيريش در برابر نوع انسان آمده است . در نخستين آيه مورد بحث ، خداوند مىگويد : « ما شما را آفريديم ، و سپس صورتبندى كرديم ، بعد از آن به فرشتگان ( و از جمله ابليس كه در صف آنها قرار داشت اگر چه جزء آنها نبود ) فرمان داديم ، براى آدم جد نخستين شما